| Samenvatting Klimaatwetenschap |
| Geschreven door Administrator - 20 september 2010 |
|
Kort samengevat worden in het Klimaat essay van Arthur Petersen de volgende kwesties besproken: Het natuurlijke klimaatsysteem kent een groot aantal processen dat een rol speelt en een veelheid aan interacties tussen deze processen. Een bij uitstek complex systeem. Hierbij worden vier categorieën van kennisonzekerheden onderscheiden: in menselijke en natuurlijke drijvende factoren; in waargenomen veranderingen in het klimaatsysteem; in toeschrijving van klimaatverandering aan oorzaken; in toekomstprojecties. Naast de consensuscultuur van het IPCC zijn klimaatmodellen potentieel waardengeladen en vaak ook verschillend in opzet en methodologie. Dit pluralisme in klimaatmodellering is een essentiële voorwaarde voor een gezonde wetenschapsbeoefening en voor een adequate beleidsadvisering. De voorzorgscultuur, ondanks kennisonzekerheid en onzekerheid over de effecten van klimaatverandering dienen de risico’s geminimaliseerd te worden, staat hoog in het vaandel. In het essay wordt in relatie tot toekomstprojecties uitgebreid stil gestaan bij de vier scenario’s met betrekking tot klimaatverandering. Deze verhalen over maatschappelijke sturing in de toekomst zijn deels kwantitatief ingevuld, en deels kwalitatief. Deze discoursen zijn opgebouwd als combinaties van waarden (wat mensen belangrijk vinden) en interpretatieve schema’s (hoe mensen denken dat de wereld werkt). Daarnaast worden de zes ‘key messages’ van de Kopenhaagse wetenschappelijke klimaattop van maart 2009 gepresenteerd. Daarbij wordt geconstateerd dat de huidige situatie en de toekomstprojecties aanleiding geven om geen enkel handelingsperspectief uit te sluiten en in te zetten op zowel adaptatie en mitigatie. Uit de Kopenhaagse key messages wordt ook duidelijk dat wetenschappers pleiten voor het koppelen van klimaatbeleid (mitigatie en adaptatie) aan breder duurzaamheidsbeleid, mensenrechten en democratisering. Dit speelt mondiaal, in ontwikkelingslanden, maar ook in ontwikkelde landen zoals Nederland. In relatie tot de maatschappelijke rol van (klimaat)wetenschappers wordt ingegaan op vier mogelijke rollen. Naast ‘pure wetenschap’, waarbij de praktijk nauwelijks een rol speelt, is er de rol van ‘wetenschappelijke scheidsrechter’, die alleen advies aan de praktijk geeft bij zekere kennis, en de rol van ‘pleitbezorger’, waarbij een bepaald belang wordt benadrukt. De vierde rol van ‘eerlijke makelaar’ is een rol die nodig is wanneer problemen die voorliggen te complex en politiek gepolariseerd zijn om rechttoe-rechtaan wetenschappelijk advies te kunnen geven. In het essay wordt ten aanzien van klimaatverandering voor deze laatste rol gekozen. Een dergelijke ‘eerlijke makelaar’-benadering vertoont sterke gelijkenis met de methodiek van strategisch denken: het voorop stellen van de wil om een bepaald doel te realiseren, het denken vanuit verschillende invalshoeken, het benutten van mogelijkheden die goed lijken uit te pakken ongeacht de invalshoek, het afdekken van risico’s die aan een bepaalde strategie kunnen kleven. De beperkte planbaarheid van maatschappelijke processen stelt daarbij wel grenzen: strategieën zijn vaak ‘emergent’, dat wil zeggen ontstaan in de wisselwerking met complexe maatschappelijke processen. ‘Eerlijke makelaars’ willen discussie stimuleren en dragen daarbij geen eenduidige oplossingen aan. Wetenschappelijke adviseurs over het klimaatvraagstuk zouden het beleidsdebat kunnen helpen door klimaatsverandering in de context van het duurzaamheidsdebat te brengen en het debat te structureren door verschillende wetenschappelijke stromingen, verschillende ideologieën en verschillende waardeoriëntaties zodanig te groeperen dat de belangrijkste keuzes (dilemma’s) inzichtelijk konden worden gemaakt: keuzes tussen een internationale of een lokale aanpak, tussen meer nadruk op de markt of meer nadruk op overheidsregulering, tussen puur efficiëntie en solidariteit, tussen techniek en gedragsverandering, tussen een proactieve planmatige dan wel een reactieve aanpassingsgerichte strategie. Het is de kunst voor De Matrix om in de discussie die nu woedt over het klimaatbestendig inrichten van Nederland met name inspiratie te bieden om te komen tot integrale adaptatieopties. Arjan Ruijs en Arthur Petersen onderscheiden vier discoursen in de discussie over klimaatadaptatie in Nederland.  De uitdaging waar we nu voor staan, is om de diepere waarden die onder deze wereldbeelden zitten en de concrete verhalen uit de praktijk waarin ze zich concretiseren, boven tafel te krijgen. Door steeds door de bril van het ene discours naar het andere te kijken, kunnen de belangrijkste risico’s van elk discours (en de daarop gebaseerd beleidsstrategie) worden geïdentificeerd. Dat maakt het mogelijk om beleidsstrategieën robuuster te maken en verschillen tussen wereldbeelden te overbruggen. Het denken vanuit meerdere discoursen voorkomt (minder duurzame) partiële oplossingen, helpt bij het identificeren van (soms verrassende) dwarsverbanden, bijvoorbeeld tussen nationale en internationale belangen. De confrontatie van discoursen vormt het startpunt voor een creatief proces van het zoeken naar synthesen en nieuwe wegen voor het beleid. |
Laatste artikelen
-
20-09-2010
Dwarsverbanden tussen de kennisdomeinen -
20-09-2010
Samenvatting Klimaatwetenschap -
20-09-2010
Samenvatting Ruimtelijke ordening -
20-09-2010
Samenvatting Sociale wetenschappen -
20-09-2010
Samenvatting Economie
